24.04.2017, 12:16Вернуться назад

«ХҮХЮУ БУРЯАД»

  • Апрелиин 21-нэй үдэшэ Улаан-Үдэ хотоор эндэ тэндэ элдэб олон хэмжээ ябуулганууд үнгэрөө.Буряад аялга дуунда дуратайшуулда «Феникс» театр соо оршон үеын дуунуудые гүйсэдхэгшэСветлана Санжитовагай тоглолто болоо. Үглөөнһөө захалжа үдэшэ болотор Ивалгын дасандабүхэли ехэ Буряадай буряадууд хүүгэдээ суглуулаад, доро дороо хэлэнэй нютаг аялганууд дээрэярилдан, мүрысөө үнгэргөө. Тиихэдэ эдир уншагшадта Д. Батожабайн нэрэмжэтэ хүүгэдэй болонэдиршүүлэй номой һанда «Номой һангай боро хараан», харин Буряад Уласай үндэһэн номойһанда «Номой һангай һүни» гэжэ һүүлэй үедэ дэлгэржэ захалһан хэмжээ ябуулагнууд олон зонойхабаалалгатай үнгэрөө. Тэрэл үдэшэ хотын олон бүхы хэмжээ ябуулгануудаар таражабарагдашоогүй, Буряад театрай танхим дүүрэн харагшад сугларанхай, иигээд байхадаа эндэБуряадаймнай эгээл хүхюу буряадууд суглараа байна гээд тэмдэглэхэ хэрэгтэйл даа. Ямар хүхюубуряад иимэ юумын боложо байхада ондоо тээшээ ошожо ябахань һэм.

    Эхинһээ эсэс хүрэтэр энеэдэн соогуур үнгэрһэн энэ наада харуулагша эгээл хүхюу буряадууднайүдэшын туршада тайзанаа эзэлжэ, харагшын сэдьхэл амар заяагүй хүлгөөжэ шадаа даа!

    «Хүхюу буряад»     гэһэн мүрысөөнэй эмхидхэн байгуулагшад – Буряад Уласай Соёлойяаман, тиихэдэ Бүгэдэ Буряадай үндэһэн соёлой эблэл!

    Эмхидхэн байгуулагшадай хажуугаар энэ хэмжээ ябуулгые дэмжэгшэд гэбэл «Найдал» гэжэбуряад хэлэ дэмжэлгын жаса, «Буряад ФМ» гэжэ радио субаг, «Уран» гэжэ зохёохы нэгэдэл, «Залуушуулай нэгэдэл» Тиихэдэ «Кэпитэл Мол» гэжэ худалдаа наймаанай болон сэнгэлгын түб, «Парк» гэжэ залуушуулай эдэбхи үүсхэлые дэмжэдэг түб, «Амар мэндэ!» гэжэ соёл-болбосоролойтүб!

    Мүрысөө үнгэргэшэдые нэрлэбэл – Уласай арадай уран бэлигэй түб, Улаан-Үдэ хотынЗахиргаанай ниитын болон залуушуулай асуудалнуудаар хорооной залуушуулай хэрэгүүдэйталаар хүтэлбэри.

    Үшөө тиихэдэ энэ «Хүхюу буряад» гэһэн наадаяа үнгэргэхэдэмнай мэдээсэлэй талаар туһа хангамжа үзүүлһэн эмхи зургаанууд гэбэл:

     = Буряадай гүрэнэй сэнхир дэлгэсэй болон агаарай долгиной хамжаан

     = «Буряад ороной юртэмсэ» гэһэн сэнхир дэлгэсэй хамжаан

     = «Ариг-Ус» гэһэн сэнхир дэлгэсэй хамжаан

     = «Тивиком» гэһэн сэнхир дэлгэсэй хамжаан

     = «Буряад үнэн» гэһэн хэблэлэй байшан

     = «Информ-полис» гэһэн хэблэлэй байшан

     = «Эм-түб» гэһэн эрдэмэй болон үйлэдбэриин нэгэдэл

    Буряад театрай танхим соо «Хүхюу буряад» гэһэн нааданай шүүлгын бүлэг:

    Шүүлгын бүлэгэй түрүүлэгшэ:  

    = Токуренова  Нина Гармаевна, Оросой Холбооной арадай зүжэгшэн, Буряадай Гүрэнэй шагналтан

      Шүүлгын бүлэгэй гэшүүд: 

    = Цыдыпова Любовь Цыбановна,  Буряад Уласай габьяата зүжэгшэн, Улаан-Баатар хотодо үнгэрһэн уласхоорондын шог зугаатай нааданай лауреат

    = Шабаев Николай Чимитович, сэтгүүлшэ, Уласай мэдээсэлэй түбэй редактор

    = Дагаева Соелма Баяртуевна, “Информ-Полис” һониной Генеральна захирал

    = Жанцанова Баярма Сергеевна,  “Буряад ФМ” радио субагай сэтгүүлшэн.

    «Capital Mall» гэһэн худалдаа наймаанай ба сэнгэлгын түбтэ шэлэн абалгын шатада сугларһан 62 хабаадагшадһаа түгэсхэлэй шатада 19 хүн шэлэгдээ. Эдэ гол түлэб Хяагтын, Бэсүүрэй, Зэдын, Мухар-Шэбэрэй, Захааминай, Яруунын аймагуудһаа, тиихэдэ Улаан-Үдэһөө хабаадагшад оролсоо. Энэ бүлэгтэ ажал мэргэжэлээрээ ондоонууд гээ һаа, бусад яһатаншье хабаадлсаа гэжэ онсолхо хэрэгтэй. Табадахи удаагаа үнгэржэ байһан энэ наадан-мүрысөөмнай хүхюу зугаа, шог нааданда дуратай, буряад хэлэнэй удха ниигэм соо үргэхэ, буряад хэлэн дээрэ шогтой хүхюун уран зохёол дэлгэрүүлхэ, Буряад Уласай эрхэтэнэй зохёохы арга шадабари элирүүлжэ дэмжэхэ гэһэн гол зорилготой,      тэрэ

    мүртөө буряад хэлэ эрхимээр мэдэхэ хүнүүд хабаадана гэжэ элирхэйлээ бшуу даа.

    Наадан хоёр нэрлэгдэһэн заабаринуудаар үнгэрөө:

    бишыхан шог үгүүлэл, тиихэдэ бага хэмжээнэй шогтой зүжэглэмэл наадан.

    Бишыхан шог үгүүлэлнүүд наһанай илгаатай байгаа:

     = 1-дэхи бүлэг – 4 наһанһаа 8 наһан болотор

     = 2-дохи бүлэг – 9 наһанһаа 17 наһан болотор

     = 3-дахи бүлэг – 18 наһанһаа 25 наһан болотор

     = 4-дэхи бүлэг – 26 наһатан болон дээшэ наһатан

     = Тиихэдэ эндэ үшөө нэгэ бүлэг бии. Эдэ хэд бэ гэбэл, буряад хэлэн түрэл хэлэн бэшэ гэһэн ойлгосодо ородог хүнүүд – буряад хэлэ мэдэхэ бусад яһатан.

    Тэрэ бага хэмжээнэй шогтой зүжэглэмэл наадан гээшэдэ хабаадагшад наһанай илгаа үгы, тоогоороо 10 хүнһөө дээшэ байха ёһогүй байгаа.

    Энэ нааданда илажа гарагшад Буряад Уласай Соёлой яаманай Хүндэтэ үргэмжэнүүдээр, мүнгэн шангуудаар болон үнэтэ бэлэгүүдээр урмашуулагдаа.

    Тиигээд лэ, харагшадай энеэдэн болон альга ташалгаар гээшье һаа хамаагүй, үнэндөө шүүлгын бүлэгэй шиидхэбэреэр тодорһон илагшаднай:

    «ЭРХИМ ХӨӨРЭГШЭ» гэжэ нэрлэгдэһэн заабаряар:

    4 наһанһаа 8 наһан болотор:

    I шангай Хүндэтэ үргэмжэ – Пурбуев Энхэ, Ивалгын аймаг;

    II шангай Хүндэтэ үргэмжэ – Будмаев Эрдэм, Мухар-Шэбэрэй аймаг;

    III шангай Хүндэтэ үргэмжэ – Балданов Хэшэгтэ, Улаан-Үдэ;

    9 наһанһаа 17 наһан болотор:

    I шангай Хүндэтэ үргэмжэ – Дайндаров Барас, Бэсүүрэй аймаг;

    II шангай Хүндэтэ үргэмжэ – Будаев Бато, Захааминай аймаг;

    18 наһанһаа 25 наһан болотор:

    I шангай Хүндэтэ үргэмжэ – Цыренов Арсен, Захааминай аймаг;

    II шангай Хүндэтэ үргэмжэ – Шадапов Баяр, Эрхүү хото;

    III шангай Хүндэтэ үргэмжэ – Ешиева Долгор-Сүрэн, Улаан-Үдэ хото;

    26 наһан болон тэрээнһээ дээшэ наһатан:

    I шангай Хүндэтэ үргэмжэ – Доржиева Должит, Яруунын аймаг;

    II шангай Хүндэтэ үргэмжэ – Санданов Ринчин-Доржо, Яруунын аймаг;

    III шангай Хүндэтэ үргэмжэ – Бальжиева Елена, Сэлэнгын аймаг;

    «Буряад хэлэн түрэл хэлэн бэшэ гэһэн ойлгосодо ородог хүнүүд – буряад хэлэ мэдэхэ бусад яһатан» гэһэн нэрлэгдэһэн заабаряар:

    I шангай Хүндэтэ үргэмжэ – Васильев Виталий, Зэдын аймаг;

    II шангай        Хүндэтэ үргэмжэ – (шангай хоёр һури) Григорьева Арина, Зэдын аймаг, тиихэдэТитов Данил, Хэжэнгын аймаг;

    III шангай Хүндэтэ үргэмжэ, Трунева Полина, Улаан-Үдэ хото;

    «ЭРХИМ ЗҮЖЭГ» гэһэн нэрлэгдэһэн заабаряар:

    I шангай Хүндэтэ үргэмжэ – «Шэнэ үе» гэһэн театрай бүлэг, хүтэлбэрилэгшэнь Отсорова С. Г., Зэдын аймаг;

    II шангай Хүндэтэ үргэмжэ – Ара-Алсагадай      Хүдөөгэй соёлой байшан, хүтэлбэрилэгшэньДоржиева З. Г., Хяагтын аймаг;

    III шангай Хүндэтэ үргэмжэ – Мужыхын Хүдөөгэй соёлой байшан, хүтэлбэрилэгшэнь Санданов Р-Д., Яруунын аймаг;

    Харагшадай һанамжаар «32 шүдэн» гэһэн шагналда хүртэгшэ – Доржиева Должит, Яруунын аймаг;

     

    Мүрысөөнэй 30 000 түхэригэй ДЭЭДЭ ШАГНАЛ (Гран-При), уран баримал, тиихэдэ шагайнааданай гүйсэд хэрэгсэлнүүд Зэдын аймагай түлөөлэгшэ РАДНАЕВ ЧИМИТ-ДОРЖОДОбарюулагдаа.  

     

     

     

     

     

     

    24.04.2017 Автор: Николай Шабаев

    Соёлой яаманай сайтһаа